۳ مطلب با موضوع «رموز و تمثیلات» ثبت شده است

عقل آسمان و زمین

عقل آسمان و زمین (تیِن‌دی شین 天地心؛ عقل کیهانی) عقلی یک‌سویه نتواند بود، چه به سوی زمین چه به سوی آسمان، چه به سوی یین چه به سوی یانگ، چه به سوی صورت‌ها چه به سوی تُهیگی، چه به سوی هستی چه به سوی نیستی. این عقل به هیچ سویی نمی‌گراید و معاً با هر دوی این وجوه یکی است. پس عقلِ آسمان و زمین نه عقلِ موذی (وان‌شین 頑心) است و نه عقل پوینده (دُنگ‌شین 動心) و نه عقل پاینده (جینگ‌شین 靜心) و نه عقلی که در معبد درون مقام دارد (心住中宮). در عقلِ آسمان و زمین، پویندگی و پایندگی و همه دوگانگی‌ها یکی است. پس عقلِ آسمان و زمین در حقیقت عقلِ دائویی (دائوشین 道心) است. از نظرگاهی ذاتی آن را «عقل آسمان و زمین» گویند و از نظرگاهی کارکردی آن را «عقل دائویی» نامند. این دو حقیقتی یگانه است با دو نام متفاوت.

- تلخیص گفتاری از لیو ئی‌مینگ (از کتاب رفع ابهام از کلمات تمثیلی 象言破疑).

۱۲ شهریور ۹۸ ، ۱۲:۲۴ ۰ نظر

تمثیل لاک‌پُشت

"... دیگر رمز معروف شرق دور لاک‌پشت است؛ او نیز در میان بخش‌های بالایی و پایینی لاک خویش جای گرفته است، همچون انسان که در میان آسمان و زمین قرار دارد؛ و در این نمودار شکل این دو بخشِ لاک، همانند جایگاه آنها، مهم است. لاکِ مافوق که این جانور را «در بر می‌گیرد» از سبب صورت گِرد خود باز با آسمان متناظر است و به همین طریق، قشر پایینی لاک که جانور را «بر دوش می‌کشد» از سبب تخت بودن با زمین تطبیق می‌کند. بنابراین، کل لاک تصویری است از عالم، و لاک‌پشت در میان این دو بخشِ خود، نمودار جزء میانی سه‌گانۀ بزرگ[1] یعنی انسان است. بعلاوه، جمع شدن لاک‌پشت در درون لاک، رمز مرکز جستن در «مرتبۀ ازلی» است که مقام «انسان راستین» باشد، و این تمرکز نیز همچنین تحقق فراوانی امکانات بشری است، زیرا گرچه مرکز ظاهراً فقط یک نقطه است بدون امتداد، همین نقطه است که در مقام مصدر، واقعاً همه چیز را در بر دارد، و درست از همین سبب است که «انسان راستین» در بر دارندۀ هر آن چیزی است که در مرتبه‌ای از وجود ظهور یافته است که او خود با مرکز آن مرتبه یکی است."

- رنه گنون، سه‌گانۀ بزرگ[2] (نیویورک: سوفیا پِرِنیس، 2001)، ص 91.

[1] سه‌گانۀ بزرگ: سان تْسای 三才 عبارت است از «آسمان» و «زمین» افرون بر جزء میانی و میانجی آن دو، «انسان».
[2] کتاب سه‌گانۀ بزرگ اثر حکیم بزرگ فرانسوی، شیخ عبدالواحد یحیی، رنه گنون (1886-1951) به فارسی ترجمه شده است و به زودی از سوی انتشارات موسسه حکمت و فلسفه ایران به چاپ خواهد رسید.

انسان راستینِ دریاهای شمالی [سوار بر لاک‌پشت] (北海真人像) اثر وُووِی (吳偉؛ 1459-1508م‍.).

۱۷ مرداد ۹۸ ، ۱۷:۱۶ ۰ نظر

رمز دُرنا در هنر شرق دور

درنایان خوش‌قدم

دُرنا، پیام‌آورِ ایزدان، «ریش‌سپیدِ اقوامِ پَردار»، سراسر "یانگ" و شمسی است و معمولاً در پیوند است با درختِ صنوبر. درنای سپیدِ خالص در «جزایرِ متبارک» و «پردیس غربی» می‌زید. نظر به آنکه سپیدِ خالص است، مرتبط است با مرتبۀ پردیسی عصمت و پاکی، و نظر به آنکه پرنده است، رمزِ تعالی و قوای آسمانی است و نیز رمزِ نفْس که از تن تواند پرید. در هنر، این پرنده اغلب همراه است با شهریاران، دانش‌پروران یا فرزانگان دائویی بزرگ.

- جین سی‌. کوپر، آشنایی با سنّت دائویی (بلومینگتون: انتشارات وُرلد ویزدم، 2010)، ص 112. (ترجمۀ فارسی این اثر به‌زودی از سوی انتشارات حکمت منتشر خواهد شد)

** نقاشی: «درنایان خوش‌قدم» (瑞鶴圖) اثر فغفور سُنگ هوئِی دْزُنگ (宋徽宗؛ 1082-1135م‍.)

۱۳ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۴:۴۹ ۱ نظر